Logo Zatrzymać Przemoc.
baza-wiedzy-2

Mity i fakty

Mity i stereotypy dotyczące przemocy od lat usprawiedliwiają, ukrywają  i bagatelizują ten problem,  w efekcie utrudniają  prawidłowe  reagowanie  mające na celu powstrzymanie aktów brutalności wobec  bliskich. Przyjrzyjmy się zatem funkcjonującym mitom i stereotypom i nie ulegajmy fałszywym przekonaniom:

Mit: Przemoc w rodzinie nie jest zjawiskiem częstym.
Fakt: Prawie jedna trzecia kobiet w pewnym okresie swojego życia staje się ofiarą przemocy w rodzinie. Dane te dotyczą zarówno przemocy fizycznej, seksualnej, jak i znę­cania się psychicznego.

Mit: Przemoc jest wtedy, gdy są widoczne ślady na ciele ofiar
Fakt: Przemoc ma „wiele twarzy”.  To  nie tylko siniaki i widoczne obrażenia ale także  poniżanie,  obelgi,  zmuszanie  do  określonych  zachowań,  grożenie, zastraszanie, zaniedbywanie.

Mit: Przemoc w rodzinie to sprawa prywatna. Nikt nie powinien mieszać się do tego, w jaki sposób małżonkowie (partnerzy) rozwiązują swoje problemy.
Fakt: Przemoc wobec osób bliskich  jest przestępstwem tak samo groźnym i podlegającym   karze jak przemoc wobec obcych. Bycie małżeństwem lub mieszkanie razem pod jednym dachem w wolnym związku nie daje  prawa do stosowania przemocy i nie zwalnia z odpowiedzialności prawnej. Każdy ma prawo, a nawet obowiązek reagować na przestępstwo.

Mit: Przyczyną przemocy w rodzinie jest alkohol.
Fakt: Nawet uzależnienie od alkoholu nie zwalnia od odpowiedzialności za działania dokonywane pod jego wpływem. Alkohol może nasilać przemoc i ułatwia jej stosowanie. Stanem nietrzeźwości sprawcy próbują usprawiedliwić fakt znęcania się nad członkami rodziny.

Mit: Przemoc w rodzinie występuje wyłącznie w niż­szych klasach społecznych.
Fakt: Przemoc w rodzinie może dotknąć każdego z nas. Badania wykazują, że mężczyźni stosujący przemoc pocho­dzą z różnych grup społecznych. Często wykształceni sprawcy wykształceni wyżej stosują  bardziej wyszukane formy przemocy.

Mit: Prawdopodobieństwo doświadczenia przemocy ze strony obcego mężczyzny jest większe niż ze strony wła­snego męża czy partnera.
Fakt: Przemoc w rodzinie jest zjawiskiem częstszym niż ta, na jaką jesteśmy narażeni na ulicy, w barze lub miejscu pracy. Przemoc wobec kobiet w rodzinie stanowi jedną czwartą wszystkich aktów przemocy zgłoszonych organom ścigania.

Mit: To był incydent, który się nie powtórzy.
Fakt: Przemoc domowa niemal nigdy nie jest wyjątkowym, pojedynczym wydarzeniem. Ma  tendencję  do  powtarzania  się. Zazwyczaj jest tylko pierwszym ogni­wem w łańcuchu nasilającej się przemocy. Nie zatrzymana eskaluje  i  przybiera  na sile. Nie  wolno  czekać  i  łudzić  się,  że  sama  się  skończy.

Mit: Przemoc w rodzinie jest wynikiem chwilowej utraty samokontroli.
Fakt: Większość sprawców planuje swoje działania. Kiedy biją, starają się to robić tak, by nie zostawiać śladów.

Mit: Kobieta musiała zrobić coś, czym „zasłużyła” sobie na przemoc.
Fakt: Nikt nie „zasługuje” na zniewagi i bicie. Wielu sprawców przemocy stawia swoim partnerkom absurdal­ne wymagania i oczekuje od nich rzeczy niewykonalnych. Każdy pretekst jest dobry.

Mit:  Ofiary przemocy w rodzinie akceptują przemoc.
Fakt: Ofiary  przemocy  w  rodzinie  nie  chcą  być  źle  traktowane  przez  swoich  bliskich.   Starają się bronić siebie i innych zagrożonych przemocą członków rodziny. Chcą przerwać  przemoc,  ale  pozostawiając  w osamotnieniu,  często  nie  potrafią  tego  zrobić.  Będąc w opresji działają często nieracjonalnie co prowadzi do nasilenia przemocy.

Mit:  Gdyby ofiara naprawdę cierpiała, odeszłaby od sprawcy.
Fakt:  Osoby  doznające  przemocy  znajdują  się  w  bardzo  trudnej  sytuacji  wypełnionej  bólem,  cierpieniem,  bezsilnością i strachem. Często nie szukają pomocy, wybierając tkwienie w związku pełnym krzywdzenia ponieważ:

  • odczuwają lęk przed zemstą ze strony partnera. Kobieta może być zastraszona przez partnera, który grozi jej śmiercią lub śmiercią jej dzieci, jeśli prawda o przemocy wyjdzie na jaw.
  • odczuwają wstyd i upokorzenie. Kobieta może być przekonana, że przemoc dotyczy tylko jej osoby, inni zaś nie mają takich kłopotów. Może myśleć, że gdyby była lepsza, ataki agresji nie występowałyby.
  • są przekonane o zależności ekonomicznej od sprawcy i niemożności samodzielnego funkcjonowania
  • posiadają błędne przekonania; wierzą, że w każdym małżeństwie istnieje przemoc; mają nadzieję, że przemoc była incydentalna, a sam partner zmieni się na lepsze.
  • utraciły wiarę w pomoc; mogły szukać pomocy, ale okazała się ona mało skuteczna.
  • nie chcą złamać tradycji kulturowo-religijnych; chcą utrzymać małżeństwo nawet za cenę cierpienia, ze względu na wartości religijne lub tradycje kulturowe;
  • brakuje im wiedzy na temat miejsca, gdzie osoba dotknięta przemocą może znaleźć bezpieczne schronienie i specjalistyczną pomoc.

Mit: Gwałt w małżeństwie nie istnieje.
Fakt: Każda osoba niezależnie od tego czy żyje w związku formalnym, nieformalnym czy jest wolna, jest uprawniona do samodzielnego decydowania o swoim życiu intymnym i zachowaniach seksualnych. Małżeństwo nie zmienia definicji gwałtu. Gwałt polega na doprowadzeniu  innej osoby do poddania się czynowi nierządnemu  lub do wykonania takiego czynu, stosując przemoc, groźbę bezprawną lub podstęp. Definicja ta nie wyklucza małżonków, ani innych osób z rodziny sprawcy.

Mit: Kobiety są najczęściej gwałcone poza domem, w ciem­nych alejkach, późno w nocy.
Fakt: Jedynie 9% gwałtów ma miejsce poza domem. Zdecydowana większość jest dokonywana w mieszkaniach. Kobiety zgwałcone w domu lub w miejscu pracy rzadziej zgłaszają to na policję z obawy, że i tak nikt im nie uwierzy.

Mit: Gwałty na kobietach najczęściej dokonywane są przez osoby obce.
Fakt: W 83% przypadków sprawcami gwałtów są osoby, które kobieta zna i którym ufa. W 20% są to kochanko­wie, a w 33% mężowie ofiar.

Mit: Wszyscy wiedzą, że kiedy kobieta mówi „nie”, czę­sto myśli ,,tak”.
Fakt: Kiedy kobieta mówi „NIE”, ma na myśli „NIE”.

Mit: Kobiety podczas gwałtu w końcu ulegają, rozluźniają się i czer­pią z tego przyjemność.
Fakt: Kobiety nie czerpią przyjemności z przemocy seksualnej. Podobnie jak ofiary kradzieży i innych prze­stępstw doznają traumy i cierpią.

Mit: Jeśli kobieta nie została pobita i nie stawiała oporu, to nie był to gwałt.
Fakt: Gwałciciele często używają broni lub grożą uży­ciem przemocy w celu zastraszenia swoich ofiar. Fakt, że me ma ewidentnych śladów stosowania przemocy, nie oznacza, że kobieta nie została zgwałcona.

Mit: Gdy mężczyzna zostanie seksualnie pobudzony, musi odbyć stosunek płciowy.
Fakt: Większość gwałtów to przestępstwa popełnia­ne z premedytacją. Gwałt jest aktem przemocy, a nie zaspokojeniem seksualnym. Mężczyzna gwałci lub w inny sposób wykorzystuje seksualne kobietę z chęci upokorze­nia jej, pokazania swojej władzy i kontroli nad nią.

Mit: Mężczyzna był pod wpływem alkoholu (narkoty­ków), w depresji (w stresie), nie był sobą.
Fakt: Mężczyźni używają różnych argumentów, aby usprawiedliwić popełnione przez siebie przestępstwo. Nic nie usprawiedliwia gwałtu.

Mit: Osoby używające przemocy muszą być chore psychicznie.
Fakt: Przemoc jest dążeniem do przejęcia pełniej władzy i kontroli nad innymi osobami. Nie ma żadnych danych wskazujących na istnienie bezpośredniego związku pomiędzy przemocą a chorobą psychiczną.

Mit: Nie można zmienić swojego przeznaczenia.
Fakt: Przemoc w rodzinie nie jest nikomu przeznaczona. Doznawanie przemocy przez lata  nie  oznacza, że  tak musi  być i że trzeba się z tym pogodzić. Wręcz przeciwnie – przemocy trzeba  się przeciwstawić. Nigdy nie jest za późno, aby przerwać milczenie i zwrócić się po pomoc.

(Źródło: Urszula Nowakowska, „Jeśli jesteś ofiarą przemocy” , Centrum Praw Kobiet, Warszawa 2013; www.niebieskalinia.pl )

Menu